Destek Hattı
Miras hukuku, gerçek kişilerin vefatı veya gaipliği halinde mal varlığı (haklar, taşınmazlar, taşınır, alacaklar ve borçlar) üzerinde hak ve yükümlülüklerin kimlere, ne şekilde geçeceğini düzenleyen hukuk dalıdır.
Miras “külli halefiyet” esasına göre intikal eder: miras bırakanın bütün malvarlığı mirasçılara devrolur; taşınırlar, taşınmazlar, alacak ve borçlar tümüyle aktarılır
Tereke, miras bırakanın ölümünden sonra geride kalan varlık ve borçlar topluluğudur
Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı), Sulh Hukuk Mahkemesi veya noter tarafından düzenlenir. Banka hesabı, taşınmaz devri gibi işlemler için zorunludur
Yasal mirasçılar: altsoy (çocuk, torun), üstsoy (ebeveynler, büyükanne-büyükbaba), eş ve belirli hallerde devlet
Atanmış (iradi) mirasçılar: vasiyetname veya miras sözleşmesiyle belirlenen kişilerdir
Saklı pay, yasal mirasçılardan eş, altsoy ve üstsoy için kanunla korunan asgari paydır. Muris bu payı azaltamaz; fazla tasarruflar tenkis davası ile düzeltilebilir
Örnek oranlar: çocuklar için yasal miras paylarının yarısı, eşe miras türüne göre %¼–¾ arasında
Mirasçılar, mirası kabul edebilir veya reddedebilir. Reddi miras borçlardan sorumlu olmama sağlar
Reddi süre sınırı: genellikle 3 ay (reddi miras beyanı için). Borçlu tereke varsa ve resmen aczi varsa miras reddedilmiş sayılabilir (TMK 605, 617)
Paylaştırma, yasal mirasçılar arasında zümre sistemine göre gerçekleştirilir
Örneğin: eş ve çocuk birlikte mirasçılarsa; eş %¼, çocuklar %¾’ü eşit paylaşır; üstsoy ile birlikte ise eş %½, vb. .
Vasiyetname (resmi, el yazılı veya sözlü) murisin ölüm sonrası tasarruflarını düzenler. Belirli şekil şartlarına tabidir
Yasal sınırları aşmayan vasiyetlerle atanmış mirasçı belirlenebilir, aksi halde tenkis davası gündeme gelir.
Tenkis davası, saklı pay ihlallerinde açılır. Süresi: saklı paylı kişi öğrenir öğrenmez 1 yıl, tüm işler için 10 yıl içinde
Muris muvazaası, miras payını gasp etmeye yönelik hileli tasarruflara karşı açılır. Reddit’ten bir örnek:
“Bagislanan malın 3. kişiye devredilmemesinde de fayda var... bu taşınmazın da terekeye dahil edilmesini talep edebilirsiniz.”
Mirasçılar tereke üzerinde elbirliği mülkiyeti ile ortak olurlar; her biri terekeye zilyetlik kazanır
Miras paylaşımı yapılana kadar bu ortaklık devam eder; paylaşım sonrasında tasarruf tek tek mirasçılara devredilir.
Mirasçısı bulunmayan veya atanmış kişi olmayan miraslarda tereke devlete intikal edebilir. Bu durumda devlet sadece terekenin varlıklarıyla sınırlı sorumludur
Yabancı uyrukluların Türkiye’de taşınmaz mirası için Tapu Kanunu m.35 şartları geçerlidir; belirli ülkeler listesinde olmaları ve taşınmaz ölçü sınırlaması aranır
Mirasçılık belgesi olmadan işlemler yapılamaz.
Tenkis (saklı pay) ve muvazaa davaları ihmal edilmemeli; hak süreleri önemlidir.
Miras reddi stratejik kullanılabilir; süresi kaçırılmamalı.
Yasaya uygun vasiyetname hazırlığı ile saklı pay korunmalı.
Uluslararası ve yabancıya ait taşınmazlarda özel kurallar dikkate alınmalı.
✍️ Şevval Kılıç Hukuk Bürosu, miras hukuku alanında; veraset ilamı edinimi, vasiyetname düzenlenmesi ve iptali, miras reddi, tenkis ve muvazaa davaları, tereke yönetimi ve paylaşımı, yabancılarla ilgili işlemler gibi tüm aşamalarda müvekkillerine profesyonel danışmanlık sunar.